AI IN DE PRAKTIJK: ZO BESPAAR JE ALS REMEDIAL TEACHER TIJD ZONDER IN TE LEVEREN OP KWALITEIT
Nog geen drie jaar geleden was kunstmatige intelligentie (AI) voor veel onderwijsprofessionals vooral iets waarover werd gesproken. Inmiddels is het voor veel mensen een dagelijks hulpmiddel. Leraren gebruiken AI om lessen voor te bereiden, studenten laten moeilijke teksten samenvatten en ouders stellen vragen over de ontwikkeling van hun kind. Ook steeds meer zelfstandig gevestigde remedial teachers ontdekken de mogelijkheden.
Dat is niet verrassend. AI ontwikkelt zich razendsnel en wordt steeds vaker geïntegreerd in software die onderwijsprofessionals dagelijks gebruiken. Ook de Europese AI-verordening (AI Act) is inmiddels van kracht. Dat betekent dat organisaties die AI inzetten ervoor moeten zorgen dat medewerkers voldoende AI-geletterd zijn: zij moeten begrijpen hoe AI werkt, welke kansen de technologie biedt én welke risico's eraan verbonden zijn. Voor zelfstandig gevestigde remedial teachers is het daarom verstandig om nu al kennis op te bouwen over verantwoord AI-gebruik.
Dat roept tegelijkertijd vragen op. Kun je AI gebruiken bij het schrijven van handelingsplannen? Mag je een ouderbrief laten herschrijven? Hoe zit het met privacy? En blijft er straks nog wel iets over van het vakmanschap van de remedial teacher?
Het korte antwoord luidt: ja, AI kan veel werk uit handen nemen, maar nee, het vervangt de remedial teacher niet. Minder administratie, meer tijd voor leerlingen Veel zelfstandig gevestigde remedial teachers besteden een groot deel van hun werkweek aan werkzaamheden die niet direct met de begeleiding van leerlingen te maken hebben.
Denk aan:
- lesmateriaal ontwikkelen;
- verslagen schrijven;
- handelingsplannen opstellen;
- oudermails beantwoorden;
- oefenmateriaal zoeken;
- planningen maken;
- administratie bijwerken.
Juist bij dit soort terugkerende werkzaamheden kan AI veel tijd besparen. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat generatieve AI vooral geschikt is voor routinematig taalwerk, samenvatten, structureren en het genereren van ideeën. Dat betekent niet dat AI de inhoud bepaalt, maar wel dat het een eerste opzet kan maken waar de professional vervolgens mee verder werkt.
Volgens Kennisnet ligt daar ook de grootste meerwaarde voor het onderwijs: AI kan administratieve en voorbereidende werkzaamheden ondersteunen, waardoor onderwijsprofessionals meer tijd overhouden voor hun kerntaak: het begeleiden van leerlingen.
De remedial teacher blijft verantwoordelijk
Dat betekent niet dat alles zomaar aan AI kan worden overgelaten.
Kun je AI gebruiken bij het schrijven van handelingsplannen?'
Kijk verder dan leerresultaten alleen. Tijdens een begeleiding zie je hoe een leerling reageert op feedback, waar onzekerheid ontstaat, welke strategieën wel of niet werken en hoe ouders kunnen worden betrokken. Dat vraagt om een persoonlijke en professionele afwegingen die niet door een computer kunnen worden gemaakt. AI kent geen leerling, ziet geen non-verbaal gedrag en bouwt geen vertrouwensrelatie op. Juist daarom blijf jij zelf degene die analyseert, interpreteert en beslist. Zie AI daarom niet als een collega, maar als een slimme assistent. Net zoals een tekstverwerker helpt bij het schrijven van een verslag, kan AI helpen bij de voorbereiding van lessen of het herschrijven van een ouderbrief. De inhoudelijke verantwoordelijkheid blijft altijd bij de professional.
AI kan ondersteunen bij formuleren, ordenen en voorbereiden, maar mag niet de professionele besluitvorming overnemen. Laat AI daarom niet zelfstandig:
- een diagnose of classificatie stellen;
- conclusies trekken uit toets- of onderzoeksgegevens;
- bepalen welke begeleiding een leerling nodig heeft;
- uitspraken doen over de oorzaak van gedrag of leerproblemen;
- een handelingsadvies formuleren dat je niet zelf inhoudelijk hebt beoordeeld;
- vertrouwelijke leerlinggegevens verwerken in een niet-goedgekeurde omgeving.
Dat betekent niet dat AI bij deze onderwerpen helemaal geen rol kan spelen. Je kunt AI bijvoorbeeld vragen algemene informatie over dyslexie uit te leggen, verschillende interventies naast elkaar te zetten of te helpen bij het begrijpelijk formuleren van een door jouzelf getrokken conclusie. De inhoudelijke beoordeling blijft bij de professional.
AI gebruiken vraagt om vakmanschap
Experimenteren met AI is eenvoudig. Verantwoord werken met AI vraagt meer. Welke informatie mag je invoeren? Hoe herken je een overtuigend klinkend maar onjuist antwoord? Hoe formuleer je een goede opdracht? En wanneer moet je juist besluiten AI níét te gebruiken?
